SOMONIYLAR DAVLATI BOSHQARUV TIZIMI
Keywords:
Somoniylar davlati, markazlashgan boshqaruv tizimi, devonlar, turkiy g'ulomlar, islom dinining yoyilishi.Abstract
Taqdim etilgan matn Islom dinining Markaziy Osiyoga yoyilishi natijasida Somoniylar davlatida shakllangan yangi boshqaruv tizimi va uning tarixiy ahamiyatini yoritadi. Maqolada Somoniylarning Abbosiylar xalifaligi bilan o'rnatgan munosabatlari, o'nta devonga asoslangan markaziy boshqaruv apparati hamda turkiy g'ulomlar va chokarlardan tashkil topgan kuchli muntazam qo'shinning tuzilishi batafsil tahlil qilingan. Shuningdek, mazkur sulolaning shariat ahkomlari va milliy an'analarga tayangan holda yaratgan boshqaruv tajribasi Qoraxoniylar, Gʻaznaviylar va Saljuqiylar kabi keyingi mustaqil turk-musulmon davlatlari uchun asosiy andoza vazifasini o'tagani dalillar bilan ko'rsatib berilgan.References
1.Yuriy Bregel. An historical atlas of Central Asia. – Boston: Brill, Leiden, 2003. –
109 p.
2.Abu Bakr Muhammad ibn Jafar an-Narshaxiy. Buxoro tarixi. – T.: Kamalak,
1991. – B.335.
3.Abu Said Gardizi. Zayn al-Axbar / Per. A. Arendsa. – T.: Fan, 1991. – S.176.
4.Abul Abbos Ahmad ibn Yahyo al-Balozuriy. Futuh al-buldon. Xurosonnning fath
etilishi / Soʻz boshi, arab tilidan tarjima, sharhlar, izohlar va koʻrsatkichlar muallifi
Sh.S.Kamoliddin. – T.: ToshDSHI, 2017. – B.439.
5.Azamat Ziyo. Oʻzbek davlatchiligi tarixi: (Eng qadimgi davrdan Rossiya
bosqiniga qadar) // Masʼul muharrir: B.Ahmedov/. – T.: Sharq, 2001. – B.368.
6.Bosvort K.E. Musulmon sulolalari. – T.: Fan, 2007. – B.269.
7.Dadaboyev H. Tarixiy harbiy terminlar lugʻati. – T.: Universitet, 2008. – B.202.
8.Ibn al-Asir. Al-kamil fit-tarix. Perevod s arabskogo yazыka, primechaniya i
kommentarii S.P.Bulgakov. Dopolneniya k perevodu, primechaniyam i
kommentariyam, vvedeniye i ukazateli Sh.S.Kamaliddina. – T.: Uzbekistan, 2006.
– S.560.
9.Ibn Havqal. Movarounnahr / Ibn Havqal; arab tilidan tarj., izohlar muallifi Sh.S.
Kamoliddin.T.J
10.Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi, 2011. – B.398.
11.Oʻzbekiston xalqlari tarixi. I jild. Mualliflar jamoasi / Masʼul muharrir.
A.Asqarov. – T.: Fan, 1992. – B.188.
12.Sh.Kamoliddin. Samanidы: iz istorii gosudarstvennosti Uzbekistana v IX – X vv.
– T.: 2019. – S.191.
13.Shayx Muhammad Sodiq Muhammad Yusuf. Islom tarixi. 2-juz – T.: HilolNashr, 2018. – B.544.
14.Shoniyozov K. Oʻzbek xalqining shakllanish jarayoni. – T.: Sharq, 2001. –
B.462.
